ปวดสะโพก เดินตัวเอียงมา 10 ปี... อย่าปล่อยให้ "หมอนรองกระดูกทับเส้น" พรากความสุขในวัยเกษียณ
"คุณหมอครับ ผมปวดโคนขาขวา ร้าวไปถึงก้นก้อย เดินกะเผลกจนตัวเอียงมาเป็น 10 ปีแล้วครับ สมัยก่อนยังพอทนได้ แต่เดี๋ยวนี้เดินไปหน้าปากซอยก็ไม่ไหว มันตึงมันร้าวไปหมด"
นี่คือเสียงสะท้อนจาก "น้าสมชาย" (นามสมมติ) ชายวัย 70 ปี ที่มีบุคลิกภาพเปลี่ยนไปเพราะความเจ็บปวด น้าสมชายต้องใช้ชีวิตแบบ "ตัวเอียง" มานับทศวรรษ เพราะร่างกายพยายามพับตัวไปด้านที่ปวดน้อยที่สุดโดยไม่รู้ตัว จนสุดท้ายกระดูกสันหลังเริ่มคดและเสียสมดุลไปทั้งตัว
ทำไมหมอนรองกระดูกทับเส้น ถึงทำให้ "ตัวเอียง"?
ลองจินตนาการว่าหมอนรองกระดูกของเราเหมือน "โดนัทสอดไส้เยลลี่" ครับ เมื่อเราอายุมากขึ้น หรือใช้งานหนักมานาน ไส้เยลลี่ข้างในมันจะ "ปลิ้น" ออกมาข้างนอก
พอเยลลี่ส่วนนี้ไปสะกิดหรือกดทับเส้นประสาทที่วิ่งลงไปที่ขา ร่างกายจะตอบสนองด้วยการ "หนี" ความเจ็บปวดครับ ถ้าเส้นประสาทข้างขวาถูกกด เราจะเผลอเอียงตัวไปทางซ้ายเพื่อเปิดช่องว่างให้เส้นประสาทไม่โดนทับ พอทำแบบนี้นานๆ เป็น 10 ปี กล้ามเนื้อหลังจะทำงานไม่เท่ากัน จนกลายเป็นคนเดินตัวเอียงถาวรนั่นเองครับ
อาการแบบน้าสมชาย... ใช่หมอนรองกระดูกทับเส้นไหม? (Pathogenesis & Symptoms)
อาการของน้าสมชายเข้าข่ายภาวะ "หมอนรองกระดูกสันหลังส่วนเอวเสื่อมและทับเส้นประสาท" อย่างชัดเจนครับ
- ปวดร้าวลงขา (Sciatica): เริ่มจากสะโพกหรือก้น ร้าวลงไปที่โคนขาหรือน่อง
- เดินตัวเอียง (Antalgic Gait): เป็นกลไกป้องกันตัวของร่างกายเพื่อลดการกดทับเส้นประสาท
- อาการชาหรืออ่อนแรง: ถ้าทิ้งไว้นาน เส้นประสาทที่ถูกทับจะเริ่มทำงานไม่ได้ ทำให้ขาชา หรือเวลายกปลายเท้าจะทำได้ยากขึ้น
- ปวดเมื่อเดิน (Neurogenic Claudication): เดินได้ไม่ไกลต้องหยุดพัก เพราะเลือดไปเลี้ยงเส้นประสาทไม่พอจากการถูกกดทับ
ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้ปวดเรื้อรังนาน 10 ปี
- การเสื่อมตามวัย: เมื่ออายุ 70 ปี หมอนรองกระดูกจะสูญเสียน้ำและยืดหยุ่นน้อยลง
- พฤติกรรมในอดีต: การยกของหนัก การนั่งนานๆ หรือการขับรถระยะไกลเป็นเวลานาน
- การปล่อยไว้เนิ่นนาน: เมื่อเริ่มปวดน้อยๆ แล้วไม่รักษา จนร่างกายชดเชยด้วยการเดินผิดท่า ทำให้โครงสร้างกระดูกส่วนอื่นเสียตามไปด้วย
การตรวจวินิจฉัย: ค้นหาจุดที่ "ปลิ้น" ให้เจอ
ในกรณีที่เรื้อรังมานานแบบน้าสมชาย หมอต้องตรวจละเอียดครับ:
- การตรวจร่างกาย: หมอจะทดสอบการยกขาตรง (Straight Leg Raise) เพื่อดูว่ามีอาการปวดเสียวร้าวลงขาไหม และเช็กกำลังกล้ามเนื้อขา
- เอกซเรย์ (X-ray): ดูโครงสร้างกระดูกโดยรวมว่ามีการคดเอียง หรือมีกระดูกงอกไปทับเส้นประสาทส่วนไหนบ้าง
- MRI (Magnetic Resonance Imaging): นี่คือหัวใจสำคัญครับ เพราะจะเห็น "เยลลี่ที่ปลิ้น" ออกมาอย่างชัดเจนว่าทับเส้นประสาทเส้นไหน ระดับไหน เพื่อวางแผนการรักษาได้ตรงจุดที่สุด
แนวทางการรักษา: ไม่ต้องกลัวการผ่าตัดเสมอไป
สำหรับวัย 70 ปี หลายคนกลัวการผ่าตัด แต่จริงๆ แล้วเทคโนโลยีปัจจุบันไปไกลมากครับ
- การปรับพฤติกรรม: ฝึกการลุก นั่ง นอน ที่ถูกต้อง และใช้อุปกรณ์ช่วยเดินเพื่อลดภาระของหลัง
- ยาและการทำกายภาพ: ใช้ยาลดการอักเสบและยาบำรุงเส้นประสาท ร่วมกับการยืดกล้ามเนื้อก้นและหลังที่ตึงเครียดมา 10 ปี
- การฉีดยาลดอักเสบเข้าโพรงประสาท (Epidural Steroid Injection): วิธีนี้ช่วยลดการอักเสบของเส้นประสาทได้ดีมากโดยไม่ต้องผ่าตัด ช่วยให้คนไข้กลับมาเดินได้ดีขึ้นทันที
- การผ่าตัดผ่านกล้องเอ็นโดสโคป (Endoscopic Surgery): หากจำเป็นต้องผ่าตัด ปัจจุบันเราใช้กล้องจิ๋ว แผลเล็กเท่าปลายนิ้วก้อย เสียเลือดน้อย และฟื้นตัวไวมากครับ
พยากรณ์โรค: เดินตัวตรงได้อีกครั้งไหม?
แม้จะเป็นมา 10 ปี แต่ถ้าได้รับการรักษาที่ถูกต้อง อาการปวดร้าวจะลดลงอย่างเห็นได้ชัดครับ ส่วนเรื่องตัวเอียงอาจต้องใช้เวลาในการฝึกกล้ามเนื้อใหม่ให้กลับมาสมดุล สิ่งสำคัญคือห้ามปล่อยให้มีอาการขาอ่อนแรงหรือกลั้นขับถ่ายไม่ได้ เพราะนั่นคือสัญญาณอันตรายที่ต้องรักษาด่วนที่สุดครับ
ภาวะแทรกซ้อนที่ต้องระวัง: กระดูกสันหลังคดถาวรจากการเดินตัวเอียง และอาการกล้ามเนื้อขาฝีบเนื่องจากไม่ได้ใช้งาน
หากท่านใดที่มีอาการคล้ายน้าสมชาย หรือมีความกังวลเกี่ยวกับโรคหมอนรองกระดูก หมอพร้อมให้คำปรึกษาด้วยความเต็มใจครับ การรักษาตั้งแต่เนิ่นๆ จะช่วยให้คุณกลับมาใช้ชีวิตได้เหมือนเดิม
บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์ สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่ ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง) ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ 📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666
#หมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท #ปวดสะโพกร้าวลงขา #เดินตัวเอียง #ปวดหลังเรื้อรัง #ปวดสะโพก #หมอเก่ง #กระดูกและข้อ #สุขภาพผู้สูงอายุ #ปวดก้นก้อย #OfficeSyndrome
References (เอกสารอ้างอิง)
- Jordan J, et al. (2024). Herniated Lumbar Disc: Diagnosis and Management Updates. Medical Journal of Orthopaedics.
- สรุป: อัปเดตการวินิจฉัยและวิธีรักษาหมอนรองกระดูกทับเส้นที่เอวในผู้ป่วยสูงอายุ
- Ahn Y, et al. (2023). Endoscopic Spine Surgery: Past, Present, and Future. Journal of Spine Surgery.
- สรุป: พัฒนาการของการผ่าตัดกระดูกสันหลังผ่านกล้องที่ช่วยลดระยะเวลาพักฟื้น
- Babatunde OO, et al. (2025). Conservative management of sciatica: a systematic review. Pain Management in Practice.
- สรุป: การรักษาแบบไม่ผ่าตัดในผู้ป่วยที่มีอาการปวดร้าวลงขา
- Kreiner DS, et al. (2024). Clinical Guideline for Diagnosis and Treatment of Lumbar Disc Herniation. North American Spine Society.
- สรุป: แนวทางเวชปฏิบัติสำหรับการดูแลผู้ป่วยหมอนรองกระดูกสันหลังส่วนเอวเคลื่อน
- Vroomen PC, et al. (2023). Predicting the outcome of sciatica: a prognostic study. Journal of Rehabilitation Medicine.
- สรุป: การพยากรณ์โรคและโอกาสในการหายขาดของผู้ป่วยที่มีอาการปวดร้าวลงขาเรื้อรัง
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น