การโหนบาร์ช่วยลดอาการปวดหลังได้จริงหรือ?... เจาะลึกความจริงที่ "คนปวดหลัง" ต้องรู้ก่อนทำ
"หมอครับ เห็นเขาแชร์กันว่าโหนบาร์ช่วยยืดหลัง แก้ปวดหลังได้จริงไหม?" หรือ "ผมปวดหลังมาก ไปโหนบาร์ห้อยตัวทิ้งน้ำหนักลงมาเลยจะดีขึ้นหรือเปล่า?"
คำถามนี้เป็นสิ่งที่คนไข้หลายท่านสงสัย เพราะดูเป็นวิธีที่ง่ายและประหยัด แต่ในฐานะหมอกระดูกและข้อ ผมต้องขอบอกว่า "มันมีทั้งประโยชน์และโทษ หากทำไม่ถูกวิธีหรือทำในจังหวะที่ไม่เหมาะสม" ครับ
การโหนบาร์ช่วยลดปวดหลังได้อย่างไร? (มุมมองวิชาการ)
ในทางทฤษฎี การโหนบาร์คือการทำ "Spinal Decompression" หรือการเพิ่มช่องว่างระหว่างข้อกระดูกสันหลังโดยใช้แรงโน้มถ่วงครับ
- ลดแรงกดทับ: เมื่อเราห้อยตัวลงมา น้ำหนักตัวส่วนล่างจะช่วยดึงให้กระดูกสันหลังที่เคย "เบียด" กันอยู่ แยกห่างจากกันเล็กน้อย
- คืนความชุ่มชื้นให้หมอนรองกระดูก: เมื่อแรงกดลดลง หมอนรองกระดูกจะมีโอกาสดูดซับสารอาหารและน้ำกลับเข้าไปได้ดีขึ้น เหมือนฟองน้ำที่ถูกปล่อยมือจากการกด
- ยืดกล้ามเนื้อที่ตึงตัว: ช่วยคลายกล้ามเนื้อหลังและไหล่ที่ล้าจากการนั่งทำงานนานๆ (Office Syndrome)
เรื่องจริงที่คุณต้องรู้: ใคร "ควร" และ "ไม่ควร" โหนบาร์?
แม้จะมีข้อดี แต่ไม่ใช่ทุกคนที่เดินไปโหนบาร์แล้วจะหายปวดนะครับ
กลุ่มที่ทำแล้ว "มักจะดีขึ้น":
- คนที่มีอาการปวดเมื่อยหลังจากการทำงาน (Muscle Strain)
- คนที่มีภาวะกระดูกสันหลังเบียดกันเล็กน้อยจากการนั่งนานๆ
- คนที่กล้ามเนื้อไหล่และหลังส่วนบนตึง
กลุ่มที่ "ต้องระวังอย่างยิ่ง" หรือ "ห้ามทำ":
- คนไข้หมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท "ระยะเฉียบพลัน": หากคุณเพิ่งปวดร้าวลงขาอย่างรุนแรง การโหนบาร์อาจทำให้กล้ามเนื้อหลังเกิดการ "กระตุก" (Muscle Spasm) เพื่อป้องกันตัวเอง ส่งผลให้ปวดหนักกว่าเดิม หรือหมอนรองกระดูกอาจปลิ้นเพิ่มขึ้นได้
- ผู้สูงอายุที่มีภาวะกระดูกพรุน: แรงดึงที่มากเกินไปอาจเสี่ยงต่อการบาดเจ็บของโครงสร้างกระดูก
- คนที่มีปัญหาไหล่หลวมหรือเจ็บไหล่: การรับน้ำหนักตัวทั้งหมดด้วยแขนอาจทำให้หัวไหล่เคลื่อนหรือเอ็นหัวไหล่อักเสบได้
- คนที่มีน้ำหนักตัวมากเกินไป: จะเกิดแรงดึงที่รุนแรงเกินกว่าที่กล้ามเนื้อและเอ็นจะรับไหว
เทคนิคการโหนบาร์ที่ปลอดภัย (ฉบับหมอแนะนำ)
หากคุณอยากลองทำเพื่อให้หลังเบาสบายขึ้น ให้ใช้หลักการ "ค่อยเป็นค่อยไป" ตามนี้ครับ:
- เท้าต้องไม่ลอยจากพื้น: อย่ากระโดดขึ้นไปโหนตัวลอยเท้งเต้งครับ ให้ใช้บาร์ที่สูงพอดีๆ หรือใช้เก้าอี้รอง แล้วค่อยๆ ย่อเข่าลงให้น้ำหนักถ่ายมาที่มือเพียงบางส่วนก่อน เพื่อทดสอบว่าหลังรับไหวไหม
- ห้าม "ทิ้งตัว" ลงไปทันที: ให้ค่อยๆ ผ่อนน้ำหนักลงช้าๆ หากรู้สึกเจ็บแปล๊บให้หยุดทันที
- ห้าม "กระโดดลง": ข้อนี้สำคัญที่สุดครับ! เพราะจังหวะที่คุณปล่อยมือแล้วเท้ากระแทกพื้น แรงกระแทกจะย้อนกลับไปที่กระดูกสันหลังรุนแรงกว่าเดิม (Rebound effect) ทำให้หมอนรองกระดูกบาดเจ็บได้
- เวลาที่เหมาะสม: เริ่มต้นเพียง 15-30 วินาทีต่อครั้งก็เพียงพอแล้วครับ
การพยากรณ์โรคและภาวะแทรกซ้อน
การโหนบาร์เป็นเพียงการ "บรรเทาอาการ" ชั่วคราว ไม่ใช่การรักษาที่ต้นเหตุของโรคกระดูกสันหลังทั้งหมด
- โอกาสหาย: ช่วยให้รู้สึกสบายตัวขึ้นได้ในกรณีปวดเมื่อยทั่วไป
- ภาวะแทรกซ้อน: หากทำผิดจังหวะ อาจเกิดกล้ามเนื้อหลังอักเสบเฉียบพลัน หรือกรณีที่แย่ที่สุดคือทำให้หมอนรองกระดูกที่ปลิ้นอยู่แล้วฉีกขาดเพิ่มขึ้นได้
สรุป
การโหนบาร์ "ช่วยลดปวดหลังได้จริงในบางกรณี" แต่ไม่ใช่ทางออกสำหรับทุกคน หากคุณมีอาการปวดร้าวลงขา ชาเท้า หรืออ่อนแรง "ห้ามทำเองเด็ดขาด" ควรปรึกษาแพทย์เพื่อตรวจเช็กให้แน่ใจก่อนว่าโครงสร้างหลังของคุณพร้อมสำหรับการยืดแบบนี้หรือไม่ครับ
การออกกำลังกายที่ดีที่สุดสำหรับคนปวดหลัง คือการสร้าง "เสื้อเกราะกล้ามเนื้อ" หรือการฝึกกล้ามเนื้อแกนกลางลำตัว (Core Muscle) ให้แข็งแรง เพื่อทำหน้าที่พยุงกระดูกสันหลังแทนการไปพึ่งพาแรงดึงจากภายนอกเพียงอย่างเดียวครับ
บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์ สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่ ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง) ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ 📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666
#ปวดหลัง #โหนบาร์ #ยืดหลัง #หมอนรองกระดูกทับเส้น #กายภาพบำบัด #กระดูกสันหลังเสื่อม #หมอเก่งธนินนิตย์ #สุขภาพกระดูกและข้อ
References
- Ramos G, Martin W. (1994). Effects of vertebral axial decompression on intradiscal pressure. การวิจัยเกี่ยวกับการลดแรงกดในหมอนรองกระดูกเมื่อมีการยืดสันหลัง
- Schoenfeld AJ, et al. (2023). Rehabilitation Protocols for Lumbar Spinal Disorders. แนวทางปฏิบัติในการฟื้นฟูโรคกระดูกสันหลัง
- Healthline Editorial. (2024 update). Benefits of Dead Hangs for Spine Decompression. บทความวิชาการสรุปประโยชน์และข้อควรระวังของการโหนบาร์
- Stanley Chiropractic Research. (2026). Spinal Traction: Risks and Benefits. การวิเคราะห์ความเสี่ยงของการใช้แรงดึงในการรักษาโรคหลัง
- Deyo RA. (2024). Low Back Pain Management in Primary Care. หลักการจัดการอาการปวดหลังเบื้องต้น
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น