อาการปวดหลังของคนในยุคนี้ ไม่ได้เกิดจากการยกของหนักเสมอไปครับ แต่ศัตรูตัวฉกาจที่น่ากลัวกว่าคือ "การนั่งนิ่งๆ" หลายคนสงสัยว่า "หมอครับ ผมก็นั่งทำงานสบายๆ ในห้องแอร์ ไม่ได้ใช้แรงงานอะไรเลย ทำไมหลังถึงพังได้ขนาดนี้?" วันนี้หมอจะมาเฉลยครับว่า เก้าอี้ที่ดูเหมือนจะนุ่มสบาย แท้จริงแล้วอาจเป็นกับดักที่ค่อยๆ ทำลายกระดูกสันหลังของคุณครับ
"นั่งจนลุกไม่ขึ้น" เรื่องเล่าจากคนทำงานหน้าจอ
หมอมีคนไข้คนหนึ่ง ชื่อคุณก้อย (นามสมมติ) อายุ 32 ปี เป็นกราฟิกดีไซน์เนอร์ คุณก้อยเล่าว่า "หมอคะ ก้อยทำงานเพลินมาก นั่งยาวทีละ 4-5 ชั่วโมง ไม่ลุกไปไหนเลย จนวันหนึ่งพอกำลังจะลุกไปเข้าห้องน้ำ อยู่ดีๆ หลังมันแข็งทื่อไปหมด เจ็บจนน้ำตาไหล ต้องค่อยๆ กระดึ๊บตัวลุกขึ้นมา"
เคสคุณก้อยคืออาการ "กล้ามเนื้อหลังล้าสะสม" ครับ ซึ่งถ้าปล่อยไว้นานกว่านี้ "หมอนรองกระดูก" ของคุณก้อยจะเริ่มรับภาระไม่ไหว และอาจนำไปสู่โรคหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาทในที่สุด
ทำไมนั่งนานถึงปวดหลัง? (ภาษาชาวบ้าน)
ลองนึกภาพว่าหลังของเราคือ "เสากระโดงเรือ" ครับ เวลายืน น้ำหนักจะถูกกระจายลงไปที่สะโพกและขาอย่างสมดุล แต่พอเรา "นั่ง" ปุ๊บ ภาระทั้งหมดจะตกมาอยู่ที่กระดูกสันหลังส่วนล่างทันที
แรงกดทับมหาศาล: เมื่อเรานั่ง โดยเฉพาะท่านั่งห่อไหล่หรือก้มตัว แรงกดบนหมอนรองกระดูกจะเพิ่มขึ้นเป็น 1.5 - 2 เท่าเมื่อเทียบกับการยืนครับ
กล้ามเนื้อขาดเลือด: การนั่งนิ่งๆ นานเกินไป ทำให้เลือดไหลเวียนไปเลี้ยงกล้ามเนื้อหลังได้ไม่ดี กล้ามเนื้อจึงเกิดอาการเกร็งค้างและอักเสบ
พังผืดเกาะยึด: เหมือนประตูที่ไม่ได้เปิดนานๆ ก็จะมีสนิมเกาะ ข้อต่อกระดูกหลังของเราก็เช่นกันครับ
อาการบอกเหตุ: คุณกำลังเป็น "ออฟฟิศซินโดรม" หรือเปล่า?
ลองเช็กตัวเองดูครับว่ามีอาการเหล่านี้ไหม:
ปวดตึงบริเวณบ่า สะบัก และร้าวขึ้นไปถึงคอ
ปวดลึกๆ บริเวณเอวเวลาลุกขึ้นยืนหลังจากนั่งนานๆ
รู้สึกหลังแข็งทื่อ ขยับตัวลำบากในตอนเช้า
บางครั้งมีอาการมึนหัวหรือปวดกระบอกตาร่วมด้วย
แนวทางการตรวจ: แค่ปวดกล้ามเนื้อ หรือกระดูกมีปัญหา?
เมื่อมาหาหมอ หมอจะช่วยแยกแยะให้ครับว่าความปวดนี้อยู่ระดับไหน:
ตรวจร่างกาย: หมอจะกดหาจุดเจ็บ (Trigger Point) และดูองศาการขยับของหลัง
X-ray หรือ MRI: หากคุณก้อยหรือคนไข้รายอื่นมีอาการปวดร้าวลงขา หรือปวดเรื้อรังเกิน 1 เดือน หมออาจแนะนำให้ทำ MRI เพื่อดูว่าหมอนรองกระดูก "เริ่มแห้ง" หรือ "ปลิ้น" หรือยัง
Ultrasound: หมอใช้ดูความหนาตัวของพังผืดและกล้ามเนื้อที่อักเสบ เพื่อวางแผนการรักษาที่ตรงจุด
วิธีรักษา: ปรับก่อนป่วย
การรักษาปวดหลังจากการนั่งนาน ไม่ได้เริ่มที่ยาเสมอไปครับ:
สูตร 50:10: นั่งทำงาน 50 นาที ต้องลุกขึ้นยืดเหยียด 10 นาที ห้ามข้อยกเว้น!
จัดระเบียบเก้าอี้: ปรับระดับเก้าอี้ให้เท้าพื้นพอดี เข่าทำมุม 90 องศา และมีหมอนหนุนส่วนโค้งของหลังส่วนล่าง
การรักษาด้วยคลื่นกระแทก (Shockwave): สำหรับจุดที่ปวดเรื้อรังจนกลายเป็นพังผืด การใช้คลื่นกระแทกจะช่วยสลายพังผืดและกระตุ้นการซ่อมแซมได้ดีมาก
การฉีดยาลดอักเสบ: หากปวดรุนแรง หมอจะใช้ Ultrasound นำทางเพื่อฉีดยาเข้าจุดที่อักเสบโดยตรง แม่นยำและเจ็บน้อยครับ
พยากรณ์โรค: หายแล้วอย่ากลับไปทำแบบเดิม
โรคนี้หายได้เกือบ 100% ครับ แต่ก็ "กลับมาเป็นซ้ำได้ 100%" เช่นกัน หากคุณยังนั่งท่าเดิม เก้าอี้ตัวเดิม และไม่ยอมขยับร่างกาย พยากรณ์โรคจึงขึ้นอยู่กับ "วินัย" ในการปรับพฤติกรรมเป็นหลักครับ
สรุป
เก้าอี้ทำงานไม่ใช่เตียงนอนครับ ร่างกายเราถูกออกแบบมาให้ขยับเขยื้อน การนั่งนานเกินไปคือการทำร้ายกระดูกสันหลังอย่างช้าๆ เริ่มต้นวันนี้ด้วยการลุกขึ้นยืนบ่อยๆ และออกกำลังกายสร้างกล้ามเนื้อแกนกลางลำตัว (Plank) เพื่อให้หลังของคุณแข็งแรงและอยู่กับคุณไปนานๆ ครับ
หากท่านมีข้อสงสัยหรือกังวลใจเกี่ยวกับข้อมูลในบทความนี้ สามารถพูดคุยเพื่อขอคำแนะนำเบื้องต้นได้ครับ หมอยินดีให้ข้อมูลเพื่อให้ท่านสบายใจและรักษาได้อย่างทันท่วงที
"บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์ สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่ ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง) ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ 📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666
#ปวดหลัง #ออฟฟิศซินโดรม #นั่งนานปวดหลัง #หมอนรองกระดูกเสื่อม #ท่าทางที่ถูกต้อง #สุขภาพคนทำงาน #หมอเก่ง #ปวดหลังเรื้อรัง #กายภาพบำบัด #OfficeSyndrome
References
Janwantanakul P, et al. Development of a risk scoreสำหรับทำนายอาการปวดหลังในคนวัยทำงาน. Spine. 2011. (สรุป: งานวิจัยที่ชี้ให้เห็นความสัมพันธ์ระหว่างพฤติกรรมการทำงานและการเกิดอาการปวดหลังในกลุ่มคนทำงานออฟฟิศ)
Bontrup C, et al. Low back pain and its relationship with sitting behaviour among office workers. Occup Environ Med. 2019;76(11):804-810. (สรุป: งานวิจัยที่พบว่าท่านั่งและการอยู่นิ่งนานๆ ส่งผลต่อความรุนแรงของอาการปวดหลัง)
Shiri R, et al. The effect of type of exercise on back pain. Am J Epidemiol. 2018. (สรุป: หลักฐานทางการแพทย์ที่สนับสนุนว่าการขยับร่างกายช่วยลดความเสี่ยงปวดหลังจากออฟฟิศซินโดรม)
Coenen P, et al. Sitting at work and incidence of low back pain: a systematic review. Occup Environ Med. 2017. (สรุป: การวิเคราะห์ภาพรวมเกี่ยวกับผลกระทบของการนั่งทำงานนานเกินไปต่อโครงสร้างกระดูกสันหลัง)
Magnusson ML, et al. The effects of prolonged sitting on the spine. Clinical Biomechanics. 2008. (สรุป: อธิบายกลไกทางชีวกลศาสตร์ว่าทำไมการนั่งนานถึงทำให้หมอนรองกระดูกขาดเลือดและสารอาหาร)
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น