เคยเป็นไหมครับ? ตื่นเช้ามาแทนที่จะรู้สึกสดชื่น กลับกลายเป็นว่าต้องค่อยๆ ตะแคงตัวลุกจากเตียงด้วยความลำบาก เพราะหลังมัน "แข็งทื่อ" ไปหมด บางคนต้องยืนนิ่งๆ หรือเดินไปเดินมาสักพักถึงจะเริ่มขยับตัวได้คล่อง หลายคนกังวลว่า "กระดูกเราเสื่อมหรือเปล่า?" หรือ "หมอนรองกระดูกเราพังไหม?" วันนี้หมอจะมาไขข้อข้องใจครับว่า ทำไมความปวดถึงเลือกมาหาเราในยามเช้า และมันกำลังบอกอะไรกับเรากันแน่
"ตื่นมาเหมือนโดนของหนักทับหลัง" เรื่องเล่าจากเช้าที่แสนทรมาน
หมอมีคนไข้คนหนึ่ง ชื่อคุณประเสริฐ (นามสมมติ) อายุ 58 ปี มาหาหมอด้วยอาการแปลกๆ คือ "หมอครับ ตอนบ่ายตอนเย็นผมเดินห้าง ทำงานได้ปกติเลยนะ แต่ตอนเช้านี่สิ ตื่นมาหลังมันแข็งเหมือนไม้กระดาน ต้องให้แฟนช่วยพยุงลุกทุกวัน เป็นแบบนี้มาเป็นเดือนแล้วครับ"
เคสของคุณประเสริฐแสดงให้เห็นชัดเจนครับว่า อาการปวดหลังตอนเช้ามีเอกลักษณ์เฉพาะตัว ซึ่งส่วนใหญ่มักจะสัมพันธ์กับ "การอักเสบ" หรือ "สภาพแวดล้อมในการนอน" มากกว่าจะเป็นเรื่องอุบัติเหตุเฉียบพลันครับ
ปวดหลังตอนเช้า...สาเหตุมาจากไหนได้บ้าง? (ภาษาชาวบ้าน)
หากคุณปวดหลังเฉพาะช่วงตื่นนอน หมออยากให้ลองเช็ก 3 สาเหตุหลักนี้ครับ:
กล้ามเนื้ออักเสบเรื้อรัง (Myofascial Pain): เมื่อเรานอนนิ่งๆ นาน 6-8 ชั่วโมง เลือดจะไหลเวียนไปเลี้ยงกล้ามเนื้อน้อยลง หากกล้ามเนื้อหลังของคุณมีการอักเสบสะสมอยู่แล้ว มันจะเกิดอาการเกร็งค้างและตึงตัวมากที่สุดในตอนเช้าครับ
โรคข้อสันหลังอักเสบ (Inflammatory Back Pain): อันนี้สำคัญครับ เป็นการอักเสบที่ตัวข้อต่อกระดูกสันหลังเอง คนไข้กลุ่มนี้จะ "ยิ่งพักยิ่งปวด ยิ่งขยับยิ่งหาย" ซึ่งต่างจากปวดหลังทั่วไปที่จะ "ยิ่งขยับยิ่งปวด"
ที่นอนและท่าทางการนอน: ที่นอนที่นุ่มเกินไปจนหลังแอ่น หรือแข็งเกินไปจนกดทับจุดโค้งเว้าของกระดูกสันหลัง ทำให้กล้ามเนื้อหลังต้องทำงานหนักตลอดทั้งคืนเพื่อพยุงกระดูกไว้ ผลคือตื่นมาแล้วปวดเมื่อยเหมือนไม่ได้นอนครับ
เช็กอาการ: แบบไหนที่ควรเริ่มกังวล?
ลองสังเกตอาการตัวเองดูครับว่าเข้าข่ายข้อไหน:
แข็งทื่อ (Morning Stiffness): ถ้ารู้สึกหลังแข็งนานเกิน 30 นาทีหลังตื่นนอน อาจเป็นสัญญาณของโรคข้ออักเสบ
ปวดร้าว: มีอาการปวดแปล๊บลงไปที่สะโพกหรือขาร่วมด้วย
ปวดสะสม: ปวดต่อเนื่องเกิน 2 สัปดาห์โดยไม่มีท่าทีจะดีขึ้น
ชาหรืออ่อนแรง: ตื่นมาแล้วรู้สึกเท้าชา หรือเดินกะเผลก
แนวทางการตรวจ: หาต้นตอให้เจอ
เมื่อมาพบหมอ เราจะไม่เดาสุ่มครับ หมอจะใช้การตรวจสอบดังนี้:
การซักประวัติ: หมอจะถามละเอียดว่า "ปวดกี่นาทีหลังตื่น" และ "ขยับแล้วดีขึ้นไหม"
การตรวจเลือด (Lab Test): ในบางรายที่หมอสงสัยเรื่องข้ออักเสบเรื้อรัง อาจมีการเจาะเลือดดูค่าการอักเสบ (ESR, CRP) หรือตรวจยีนบางชนิด (HLA-B27)
MRI: หากสงสัยว่าปัญหมาจากหมอนรองกระดูกที่เริ่มเสื่อมและสูญเสียน้ำ ซึ่งมักจะแสดงอาการชัดเจนในช่วงเช้าที่หมอนรองกระดูกมีแรงดันสูงสุดครับ
วิธีรักษา: คืนเช้าที่สดใสให้แผ่นหลัง
เราเน้นการรักษาที่ต้นเหตุและปรับเปลี่ยนไลฟ์สไตล์ครับ:
ยืดเหยียดก่อนลุก (Bedside Stretching): หมอแนะนำให้บริหารหลังเบาๆ ตั้งแต่อยู่บนเตียง เช่น การกอดอกแล้วบิดตัวซ้ายขวา หรือการชันเข่าแล้วโยกไปมา เพื่อ "วอร์ม" กล้ามเนื้อก่อนรับน้ำหนักจริง
การปรับที่นอน: เลือกที่นอนที่มีความแน่นปานกลาง (Medium-Firm) ที่สามารถรองรับส่วนโค้งของหลังได้ดี
การใช้ความร้อน: การอาบน้ำอุ่นตอนเช้าจะช่วยให้เลือดไหลเวียนไปเลี้ยงกล้ามเนื้อหลังได้ดีขึ้น ลดอาการตึงตัวได้เร็วมากครับ
การฉีดยาเฉพาะจุด: หากมีการอักเสบชัดเจน หมอจะใช้ Ultrasound นำทางเพื่อฉีดยาลดอักเสบตรงไปยังข้อต่อหรือจุดเกาะกล้ามเนื้อที่ปวด เพื่อตัดวงจรความเจ็บปวดครับ
พยากรณ์โรค: หายได้ถ้าปรับถูกจุด
ส่วนใหญ่อาการจะดีขึ้นอย่างรวดเร็วภายใน 1-2 สัปดาห์หลังปรับเปลี่ยนที่นอนหรือเริ่มบริหารร่างกายครับ แต่ถ้าเป็นกลุ่มโรคข้ออักเสบเรื้อรัง อาจต้องมีการดูแลด้วยยาต่อเนื่อง เพื่อป้องกันไม่ให้ข้อต่อยึดติดในระยะยาวครับ
สรุป
อาการปวดหลังตอนเช้าเป็นสัญญาณเตือนว่าร่างกายของคุณกำลังต้องการการดูแลครับ ไม่ว่าจะเป็นการเปลี่ยนที่นอน การยืดเหยียด หรือการรักษาอาการอักเสบที่คั่งค้างอยู่ อย่าปล่อยให้เช้าวันใหม่ต้องเริ่มต้นด้วยความทรมาน เพราะหลังที่แข็งแรงคือจุดเริ่มต้นของวันที่มีความสุขครับ
หากท่านมีข้อสงสัยหรือกังวลใจเกี่ยวกับข้อมูลในบทความนี้ สามารถพูดคุยเพื่อขอคำแนะนำเบื้องต้นได้ครับ หมอยินดีให้ข้อมูลเพื่อให้ท่านสบายใจและรักษาได้อย่างทันท่วงที
"บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์ สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่ ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง) ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ 📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666
#ปวดหลังตอนเช้า #หลังแข็งทื่อ #ข้อสันหลังอักเสบ #ที่นอนแก้ปวดหลัง #ปวดหลังเรื้อรัง #สุขภาพกระดูก #หมอเก่ง #บริหารหลัง #ตื่นมาปวดหลัง #กายภาพบำบัด
References
Sieper J, et al. Axial spondyloarthritis. Lancet. 2013;381(9883):2127-2139. (สรุป: อธิบายลักษณะของอาการปวดหลังจากการอักเสบที่มักรุนแรงในตอนเช้าและการวินิจฉัยโรคข้อสันหลังอักเสบ)
Orr WC, et al. Sleep and low back pain: a review in the context of biological rhythms. Sleep Med Rev. 2012. (สรุป: งานวิจัยที่วิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างจังหวะทางชีวภาพ การนอน และความรู้สึกปวดหลังเมื่อตื่นนอน)
Jacobson BH, et al. Group comparison of self-reported morning back pain based on bedding system. Applied Ergonomics. 2010. (สรุป: การศึกษาเปรียบเทียบผลของประเภทที่นอนต่ออาการปวดหลังและความแข็งทื่อในตอนเช้า)
Knezevic NN, et al. Low back pain. Lancet. 2021. (สรุป: ข้อมูลอัปเดตเกี่ยวกับพยาธิสภาพของอาการปวดหลังในรูปแบบต่างๆ รวมถึงปวดหลังจากการอักเสบ)
Auvinen J, et al. The association between sleep problems and low back pain. Spine. 2010. (สรุป: งานวิจัยที่ชี้ให้เห็นว่าปัญหาการนอนมีส่วนสำคัญในการเพิ่มความไวต่อความเจ็บปวดในตอนเช้า)
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น